Sözlük maddesi

İsimSıfat

Söyleniş

IPA/eˈfændi/Kaynak hecelemesie·fen·di

Anlamları

İsim

  1. Eğitim görmüş kişi için özel adlardan sonra kullanılan ünvan.

    Kullanım örnekleri

    “Eski mektupta kendisine “Hasan Efendi” diye hitap ediliyordu.”
    Özgün kullanım örneği
  2. Günümüzde bey unvanından farklı olarak özel adlardan sonra kullanılan ikinci derecede bir ünvan.

    Kullanım örnekleri

    “Kapıcı Mehmet Efendi sabah erkenden kapıyı açtı.”
    Özgün kullanım örneği
  3. Buyruğu yürüyen, sözü geçen kimse.

    Kullanım örnekleri

    “İşlerin nasıl yürütüleceğine çiftliğin efendisi karar verirdi.”
    Özgün kullanım örneği
  4. Bir kadının eşinden söz ederken veya ona seslenirken kullandığı söz; koca.

    Kullanım örnekleri

    ““Bizim efendi bugün erkenden çıktı.” diyerek eşinden söz etti.”
    Özgün kullanım örneği

Sıfat

  1. Kibar, nazik, davranışlarıyla çevresine örnek olan.

    Kullanım örnekleri

    “Efendi bir çocuktu; kimsenin sözünü kesmezdi.”
    Özgün kullanım örneği

Bu sözün geçtiği maddeler

İlgili sözler

Deyimler (4)

Kalıp sözler ve birleşik fiiller (1)

  • Seslenene cevap verirken, sözü yeniden duymak isterken veya saygıyla hitap ederken kullanılan söz.

“efendi” ile kurulan birleşik kelimeler (4)

  • Erkeklere saygılı biçimde seslenirken kullanılan söz. Kibar ve ölçülü davranan erkek için de söylenir.

  • Yaşça büyük bir erkeğe saygı ve yakınlık bildiren seslenme sözü.

  • Babaya veya kayınpedere yöneltilen efendibaba hitabının sevgi ve yakınlık bildiren biçimi.

  • Kadınlara saygılı biçimde seslenirken kullanılan söz. Kibar ve ölçülü davranan kadın için de söylenir.

Türetilmiş kelimeler (8)

  • Efendi gibi

  • Kibar, ölçülü ve çevresine saygı gösteren bir biçimde.

  • Efendi hitabının sevgi ve yakınlık belirten biçimi. Alaylı söylendiğinde davranışları efendiliğe yakışmayan kimseyi anlatabilir.

  • Davranışları daha kibar ve ölçülü hâle gelme.

  • Daha kibar, ölçülü ve saygılı davranmaya başlamak.

  • Kibar ve ölçülü davranma niteliği. Bağlama göre efendi olma durumunu veya unvanını da anlatır.

  • Efendisi bulunan veya bir efendinin buyruğu altında olan.

  • Efendisi bulunmayan; bir başkasının buyruğu altında olmayan.

Birlikte kullanılan sözler (2)